Co to jest osobowość borderline?
Zaburzenie osobowości borderline (ang. borderline personality disorder, BPD) to jedno z zaburzeń osobowości. Charakteryzuje się skrajną niestabilnością emocjonalną, impulsywnością, zaburzeniami tożsamości oraz trudnościami w utrzymywaniu stałych relacji interpersonalnych. Wpływa w istotny sposób na funkcjonowanie osoby w codziennym życiu – zarówno zawodowym, jak i prywatnym.
O tym, czym jest osobowość człowieka przeczytasz w naszym poprzednim artykule. Więcej na temat tego, czym są zaburzenia osobowości znajdziesz na naszym Instagramie.
Cechy osobowości borderline
Najczęstsze objawy zaburzenia osobowości borderline obejmują:
1. Niestabilność emocjonalna
Osoby z BPD doświadczają szybkich i silnych zmian nastroju – od euforii po głęboką rozpacz. Reakcje emocjonalne mogą być nieadekwatne do sytuacji.
2. Lęk przed porzuceniem
Występuje silny, irracjonalny lęk przed byciem odrzuconym – nawet drobne oznaki dystansu mogą prowadzić do kryzysu emocjonalnego.
3. Zaburzenia tożsamości
Osoby z cechami borderline często nie wiedzą, kim są, co czują i czego chcą. Bardzo często odczuwają pustkę wewnętrzną. Waha się ich postrzeganie samych siebie i otoczenia.
4. Impulsywne zachowania
Zachowania takie jak nadużywanie substancji, niekontrolowane wydatki, objadanie się czy ryzykowne zachowania seksualne są często obecne.
5. Samookaleczenia i myśli S
Wiele osób z borderline cierpi z powodu przewlekłego bólu psychicznego i może sięgać po autoagresję lub podejmować próby samo*bójcze.
Przyczyny borderline – skąd bierze się BPD?
Powstawanie zaburzenia borderline ma charakter wieloczynnikowy – obejmuje komponenty biologiczne, psychologiczne i społeczne.
Czynniki ryzyka:
- Trauma dziecięca – przemoc emocjonalna, fizyczna, sek*ualna lub zaniedbanie
- Niestałe środowisko wychowawcze – brak stabilnych więzi emocjonalnych w dzieciństwie
- Predyspozycje genetyczne – istnieją doniesienia o możliwości genetycznych predyspozycji do rozwoju cech występujących w osobowości borderline
- Zaburzenia neurobiologiczne – m.in. dysfunkcje w obszarach mózgu odpowiedzialnych za regulację emocji (ciało migdałowate, kora przedczołowa)
Diagnostyka zaburzenia borderline
Rozpoznanie osobowości borderline opiera się na wywiadzie klinicznym i analizie kryteriów diagnostycznych. Stosuje się m.in. narzędzia takie jak:
- SCID-5-PD (Strukturalizowany Wywiad Kliniczny DSM-5)
- Kwestionariusze objawowe (np. MMPI)
- Obserwacja behawioralna
Diagnozę powinien postawić wykwalifikowany psycholog kliniczny lub psychiatra. Diagnozy zaburzeń osobowości nie powinno stawiać się pochopnie – osobowość człowieka jest złożona i często po jednym spotkaniu nie można stwierdzić, czy dany schemat zachowań jest sztywny i nieelastyczny.
Diagnozę osobowości przeprowadza:
– mgr Paulina Piechowiak
– mgr Aneta Krzemińska
Leczenie borderline – jak wygląda terapia?
Zaburzenie osobowości to nie choroba – nie istnieje leczenie farmakologiczne, które zmienia osobowość. Leczenie przede wszystkim polega za psychoterapii, podczas której pracuje się nad uelastycznianiem zachowań, poszerzeniem samoświadomości dot. uczuć, zachowań, regulacją impulsywności. Odpowiednia terapia przynosi znaczącą poprawę jakości życia.
Najskuteczniejsze metody terapeutyczne:
1. Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT)
Złoty standard interwencji w osobowości chwiejnej emocjonalnie. Łączy elementy terapii poznawczo-behawioralnej z technikami uważności (mindfulness). Kładzie nacisk na rozwój umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach, regulację emocji oraz poprawę relacji interpersonalnych.
Elementy DBT w terapii w NURT Centrum Terapii stosują:
– mgr Paula Galińska
– mgr Klaudia Guzińska
– mgr Aneta Krzemińska
2. Terapia schematów
Skupia się na rozpoznawaniu i zmianie głęboko zakorzenionych wzorców myślenia i działania.
– mgr Marta Wilk
3. Terapia psychodynamiczna
Pomaga zrozumieć nieświadome motywy i emocje, które wpływają na zachowanie.
– mgr Sandra Mikulewicz
4. Farmakoterapia
Leki nie leczą osobowości, ale mogą być pomocne w redukcji objawów i chorób współwystępujących, takich jak depresja, lęk czy impulsywność.
Przy odpowiednim wsparciu i terapii wiele osób uczy się regulować emocje, budować zdrowe relacje i prowadzić satysfakcjonujące życie.
Podsumowanie
🔎 Jeśli zauważasz u siebie lub bliskiej osoby objawy BPD – warto skonsultować się ze specjalistą zdrowia psychicznego.
W NURT Centrum Terapii oferujemy kompleksową pomoc – psychoterapię indywidualną i konsultacje psychiatryczne. Wszystko to w atmosferze empatii i zrozumienia. Nie bój się zgłosić po pomoc – jesteśmy tu dla Ciebie
📞 608 400 506 lub 784 488 281
📍 Aleja Grunwaldzka 505/4, 80-320 Gdańsk oraz Ul. Bohaterów Getta Warszawskiego 13/2, 80-230 Gdańsk
Zobacz również: