Czym jest Trening Umiejętności Społecznych (TUS)?
Trening Umiejętności Społecznych, w skrócie TUS, to specjalistyczne zajęcia prowadzone w małych grupach, które pomagają dzieciom i młodzieży nauczyć się lepiej funkcjonować w relacjach z innymi. Celem treningu jest rozwijanie konkretnych kompetencji społecznych i emocjonalnych potrzebnych w codziennym życiu – w domu, w szkole, w grupie rówieśniczej.
Zajęcia opierają się na aktywnym uczeniu się poprzez:
- odgrywanie scenek i sytuacji społecznych,
- ćwiczenia w rozpoznawaniu emocji,
- modelowanie i naśladowanie zachowań,
- rozmowy i refleksje nad trudnymi sytuacjami.
Dla kogo jest przeznaczony TUS?
TUS kierowany jest głównie do dzieci i nastolatków, którzy:
- mają trudności w relacjach z rówieśnikami,
- są nieśmiali, wycofani lub przeciwnie – impulsywni i wybuchowi,
- mają diagnozę ze spektrum autyzmu (ASD), ADHD, zaburzeń adaptacyjnych, lękowych, opozycyjno-buntowniczych,
- potrzebują wsparcia w nauce komunikacji, wyrażania emocji, radzenia sobie z frustracją.
Z TUS-u mogą korzystać także dzieci bez formalnej diagnozy, ale z wyraźnymi trudnościami społecznymi zauważanymi przez rodziców lub nauczycieli.
Jak wyglądają zajęcia TUS?
Zajęcia odbywają się zwykle raz w tygodniu i trwają od 60 do 90 minut. Grupa liczy od 4 do 8 uczestników, dzięki czemu każde dziecko ma przestrzeń do zaangażowania się i ćwiczeń.
Podczas spotkań dzieci:
- uczą się, jak rozpocząć rozmowę i nawiązać relację,
- ćwiczą sposoby rozwiązywania konfliktów,
- uczą się wyrażać swoje emocje i potrzeby w sposób akceptowalny społecznie,
- poznają strategie radzenia sobie z krytyką, przegraną czy frustracją,
- rozwijają empatię i umiejętność współpracy w grupie.
Zajęcia prowadzone są przez psychologa, pedagoga lub terapeutę z doświadczeniem w pracy z dziećmi i młodzieżą.
Dlaczego umiejętności społeczne są tak ważne?
Umiejętności społeczne są fundamentem funkcjonowania w codziennym życiu – od najmłodszych lat aż po dorosłość. To one pozwalają:
- budować trwałe relacje,
- wyrażać siebie i swoje potrzeby,
- rozumieć emocje – własne i innych,
- radzić sobie w sytuacjach trudnych i konfliktowych.
Dzieci, które mają dobrze rozwinięte kompetencje społeczne, lepiej odnajdują się w grupie, mają wyższą samoocenę i rzadziej doświadczają problemów emocjonalnych.
Co daje udział w TUS?
Regularne uczestnictwo w treningu umiejętności społecznych może przynieść wiele pozytywnych zmian, takich jak:
✅ większa pewność siebie i poczucie sprawczości
✅ poprawa relacji z rówieśnikami
✅ lepsze rozumienie emocji i zachowań innych osób
✅ mniejsze trudności z agresją lub wycofaniem
✅ większa samodzielność w codziennych sytuacjach społecznych
Badania potwierdzają skuteczność TUS, zwłaszcza u dzieci w spektrum autyzmu i z ADHD.
Rola rodziców i środowiska
Ważnym elementem TUS jest wsparcie ze strony rodziców i opiekunów. Współpraca z terapeutą, utrwalanie umiejętności w domu oraz pozytywne wzmocnienia w codziennych sytuacjach znacznie zwiększają skuteczność treningu.